Absencja chorobowa w Polsce 2014–2024: analiza dynamiki zjawiska

https://doi.org/10.31971/2299-2332.2025.20-21.2

Autor

  • Władysław Świątek Akademnia Nauk Stosowanych w Bielsku-Białej

Słowa kluczowe:

ubezpieczenie chorobowe, absencja chorobowa, koszty absencji chorobowej,, zwolnienia lekarskie,, zdrowie pracowników

Abstrakt

Absencja chorobowa stanowi rosnące wyzwanie społeczno-ekonomiczne w Polsce, wpływając zarówno na system ubezpieczeń społecznych, jak i na gospodarkę poprzez utratę produktywności. Celem opracowania jest analiza dynamiki zjawiska absencji chorobowej w latach 2014–2024 z perspektywy ekonomicznej. W artykule przedstawiono strukturę i przyczyny zwolnień lekarskich, dynamikę ich liczby oraz związane z nimi koszty dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i pracodawców. Szczególną uwagę poświęcono absencji wynikającej z choroby własnej pracowników. Analiza opiera się na danych statystycznych ZUS i GUS. Zastosowano metody statystyki opisowej i porównawczej. W ciągu analizowanej dekady liczba dni absencji wzrosła z 212 mln w 2014 r. do 290 mln w 2024 r., a koszty – z 13,5 mld zł do ponad 31 mld zł. Wzrost ten tłumaczony jest m.in. starzeniem się społeczeństwa, zmianami epidemiologicznymi oraz skutkami pandemii COVID-19. Wyniki wskazują na potrzebę wdrożenia rozwiązań systemowych zmierzających do ograniczenia skali i kosztów absencji chorobowej w Polsce. 

Bibliografia

Absencja chorobowa w: 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024. Warszawa: ZUS. www.zus.pl.

Baran, Krzysztof W., red. Prawo pracy i ubezpieczeń społecznych. Warszawa: Wolters Kluwer, 2019.

Informacja statystyczna o wynikach kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy w okresie: I–XII 2014; I–XII 2015; I-–XII 2016; I–XII 2017; I–XII 2018; I–XII 2019; I–XII 2020; I–XII 2021; I–XII 2022; I–XII 2023; I–XII 2024. Warszawa: ZUS. www.zus.pl.

Jaśkowski Kazimierz, red. Meritum Prawo pracy. Warszawa: Wolters Kluwer, 2017.

Kuźniar Jerzy, red. Meritum Ubezpieczenia społeczne. Warszawa: Wolters Kluwer, 2022.

Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy z lat: 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024. Warszawa: ZUS. www.zus.pl.

Ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy. tj. 2025, poz. 277, 807.

Ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. tj. Dz.U. 2025, poz. 350, 620, 622.

Ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Dz.U. 2025, poz. 501.

Opublikowane

2026-11-20